Skip to main content

တံုပူရီဘုရင္ Taksin ႏွင့္ ဆင္ျဖဴ ရွင္

မန္ခ်ဴ းတရုတ္မ်ား ဆုတ္ခြာသြားျပီးေနာက္ ဆင္ျဖဴ ရွင္သည္ ဇရပ္ေဆာက္ျခင္း၊ဘုရားတည္ျခင္း၊ ဘုန္းေတာ္ၾကီး ျပႆ      ဒ္ မ်ားကိုေဆာက္လုပ္လွဴ ဒါန္းျခင္းမ်ား ျပဳ လုပ္ကာ ေအးခ်မ္းစြာ ေနထုိင္ေလ၏။ မန္ခ်ဴ းက်ဴ းေက်ာ္စစ္ အျပီးတြင္ အင္း၀အင္ပါယာ၏ သတင္း၊ အထူးသျဖင့္ ဆင္ျဖဴ ရွင္၏ သတင္းသည္ အနယ္နယ္အရပ္ရပ္သုိ႔ ေက်ာ္ၾကားေလ၏။ AD 1771 , 6 လ , 7 ရက္ေန႔ မနက္လင္းအားၾကီးခ်ိန္တြင္ မေကြးျမိဳ ႔အနီးေတာစပ္နား တြင္ ဆင္ျဖဴ ေတာ္ ေတြ႔ေၾကာင္း ျမိဳ ႔သူ၊ျမိဳ ႔သားမ်ားမွ မေကြးစားကို ေလွ်ာက္တင္ၾကေလ၏။

မေကြးစားလည္း ေနျပည္ေတာ္ကို သတင္းပုိ႔ေလ၏။ အင္း၀ေနျပည္ေတာ္မွ ဆင္ျဖဴ ေတာ္အစစ္ ဟုတ္မဟုတ္ စစ္ေဆးရန္ အမတ္ ႏွင့္ ပညာရွိ တခ်ိဴ ႔ မေကြးသုိ႔ ဆင္းလာၾကေလ၏။ ထုိေနာက္ ေတာနင္းရွာေဖြရာ ေတာ တေနရာတြင္ ေတြ႔သျဖင့္ ၾကင္အင္ကို ေလ့လာၾကျပီး ဆင္ျဖဴ ေတာ္ ျဖစ္ေၾကာင္း ေနျပည္ေတာ္သုိ႔ သတင္း ပုိ႔ ေလ၏။ ထုိေနာက္ ေမာင္ရြ (ေခၚ) ဆင္ျဖဴ ရွင္ သည္ ရတနာဆင္ျဖဴ ေတာ္ကို ေရွးနည္းမ်ားအတုိင္း ဖမ္းေစျပီး ဆင္ျဖဴ ေတာ္ ကို ေစာင့္ေရွာက္ရန္ အမတ္တဦးကို ခန္႔ကာ သြားေရာက္ သယ္ေဆာင္ေစေလ၏။ ထုိေနာက္ ဆင္ျဖဴ ေတာ္ ဘြဲ႔ ခံယူေလသည္။ (မွတ္ခ်က္။  ။ ဆင္ျဖဴ ေတာ္ ေပၚလွ်င္ ထုိဆင္သည္ မင္းသား ရာထူး ရျပီး၊ ေရႊျပႆ      ဒ္ (ညတြင္းခ်င္း ေဆာက္ရ) ၊ ထီးျဖဴ ၊ ယပ္ခပ္ သူ အပ်ိဴ ေတာ္၊ ေစာင့္ေရွာက္သူ ကၽြန္ ၄ ဦး၊ ဆင္ျဖဴ ေတာ္ဆီ လာလွဴ ဒါန္းေသာ ေငြမ်ား၊ေရႊမ်ား ႏွင့္တကြ ကိစၥအ၀၀ ကို စီမံရန္ အမတ္တဦး ျဖင့္ ဘုရင္ ကုိယ္တုိင္ ခန္႔ ထားတတ္၏။ )

အင္း၀ ႏွင့္ မန္ခ်ဴ းတရုတ္ စစ္ျဖစ္ေနစဥ္ အျမတ္ထြက္သူ တဦးရွိ၏။ ထုိသူမွာ ယုိးဒယား တံုပူရီမင္းဆက္ကို     ထူေထာင္သူ King Taksin (AD 1767 - 1782) ျဖစ္၏။ အင္း၀စစ္တပ္မွ အယုဒၵယကို သိမ္းပုိက္ျပီးေနာက္ ယုိးဒယားနယ္ကို ကြပ္ကဲရန္ နရသီဟပေတ့မွ အစစအရာရာ စီစဥ္ခဲ့၏။ သုိ႔ေသာ္ ယုိးဒယားျပည္သူမ်ား    မေထာက္ခံသျဖင့္ ေရရွည္စြာ ကြပ္ကဲႏုိင္ျခင္းမရွိေပ။ Taksin ၏ အေဖမွာ တရုတ္လူမ်ိဴ းျဖစ္ျပီး၊ အေမမွာ ယုိးဒယားသူ ျဖစ္သည္။ ငယ္စဥ္ကတည္းက ခ်မ္းသာျပီး အမတ္မ်ိဴ းရုိးျဖစ္သည္။

 အယုဒၵယ ျမိဳ ႔ပ်က္ခ်ိန္ တြင္ ျမိဳ ႔ေတာ္မွ ထြက္ခြာျပီး နယ္စြန္နယ္ဖ်ားတြင္ စည္းရုံးေရးလုပ္ငန္းမ်ားကို စတင္လုပ္ေဆာင္ခဲ့၏။ ယုိးဒယားမင္းဆက္ ျပတ္သြားသျဖင့္ အနယ္နယ္အရပ္ရပ္မွ ဘုရင္လုပ္လုိသူမ်ားစြာ ထြက္ေပၚခဲ့သည္။ သုိ႔ေသာ္ Taksin ကို မွဴ းမတ္ေဟာင္းမ်ားမွ လာေရာက္ ၀ုိင္းရံသျဖင့္ တန္းခုိးအာဏာ ၾကီးထြားလာခဲ့သည္။ အင္း၀ကို မန္ခ်ဴ းတရုတ္မ်ား က်ဴ းေက်ာ္ေနသျဖင့္ ဆင္ျဖဴ ရွင္မွ ထုိသတင္းကို ၾကားသိေသာ္လည္း မန္ခ်ဴ းကိုသာ ခုခံရန္ ျပင္ေနရသျဖင့္ ယုိးဒယားကို အင္း၀စစ္တပ္ မေစလႊတ္ခဲ့ေပ။
Taksin နန္းတက္ပြဲ
ထုိေၾကာင့္ Taksin သည္ အေနွာက္အယွက္ကင္းစြာျဖင့္ တံုပူရီမင္းဆက္ (Thonburi Kingdom 1767- 1782) ကို ယခု ဘန္ေကာက္ေနရာ တံုပူရီေဒသ တြင္ ထူေထာင္ႏုိင္ခဲ့ေလသည္။AD 1767 ဒီဇင္ဘာလ ၂၈ တြင္ နန္းတက္ပြဲ က်င္းပေလ၏။ နန္းတက္ခ်ိန္တြင္ အသက္ ၃၄ ႏွစ္သာရွိေသး၏။ နန္းတက္ျပီးသည့္ေနာက္ ယုိးဒယားအနယ္နယ္အရပ္ရပ္ရွိ ျမိဳ ႔မ်ားနယ္မ်ားကို မိမိလက္ေအာက္သို႔ ၀င္ရန္ အမိန္႔စာမ်ား ပုိ႔၏။ မနာခံသူ မွန္သမွ် ကို စစ္ခ်ီျခင္းျဖင့္ အႏုိင္ယူသျဖင့္ ယုိးဒယားနယ္ပယ္မ်ားစြာ Takin လက္ေအာက္သုိ႔ က်ေရာက္ရေလသည္။

ဆင္ျဖဴ ရွင္သည္ မန္ခ်ဴ းရန္ကို ေအာင္ျမင္စြာ တြန္းလွန္ႏုိင္ျပီးေနာက္ ယုိးဒယားတြင္ မင္းဆက္အသစ္ တည္ေနေသာ Taksin ကို အျပတ္ရွင္းရန္ ၀န္ၾကီး မဟာသီဟသူရကို ဦးေဆာင္ေစကာ ဘန္ေကာက္သုိ႔ ခ်ီတက္ေစေလသည္။ ထုိသုိ႔ ယုိးဒယားကို စစ္ခ်ီရန္ျပင္ေနစဥ္ ဆင္ျဖဴ ရွင္သည္ စတင္ဖ်ားနာေလသည္။ မဟာသီဟသူရ သည္ စစ္သည္ ၄ ေသာင္းကုိ ဦးေဆာင္ျပီး ခ်ီတက္ျခင္းျဖစ္သည္။ ထုိသုိ႔ ခ်ီတက္ေနစဥ္ ၀န္ၾကီး မဟာသီဟသူရ အဖို႔ အခက္အခဲမ်ားစြာ ရွိေနေလသည္။

နန္းေတာ္တြင္ ဆင္ျဖဴ ရွင္ ေနမေကာင္းျခင္းေၾကာင့္ ၀န္ၾကီးမ်ား၊ အမတ္မ်ားသည္ ေနာက္တက္မည့္ ဘုရင္ျဖစ္လာမည့္ မင္းသားမ်ားထံ အေျပးအလြႊား ကပ္ၾက၏။ မင္းသားမ်ားထဲတြင္ ယခင္ အေလာင္းမင္းတရား၏ သားေတာ္မ်ားျဖစ္သည့္ ဗဒံုမင္းသား(ဘုိးေတာ္ဘုရား) လည္း အပါအ၀င္ျဖစ္သည္။

ဆင္ျဖဴ ွရွင္သည္ ေနမေကာင္းျဖစ္ေနသျဖင့္ တခါတရံ ေယာင္ေယာင္မွားမွား စကားမ်ားေျပာသျဖင့္ သစၥာမရွိေသာ မွဴ းမတ္မ်ား၊ ဗုိလ္မွဴ းမ်ားသည္ ဆင္ျဖဴ ရွင္၏ အမိန္႔ကိုပင္ နားမေထာင္ၾကေတာ့ေပ။ ထုိသုိ႔ နန္းတြင္းအေရး ရူပ္ေထြးစျပဳေနစဥ္ ဆင္ျဖဴ ရွင္မွ ၀န္ၾကီး မဟာသီဟသူရကို စစ္ခ်ီတက္ခုိင္းေလသည္။ မဟာသီဟသူရ သည္ ဘုရင္အတြက္ စိတ္ပူပန္ေနရုံသာမက မိမိ၏ သမီးအတြက္လည္း စိတ္ပူေနရေလ၏။

 မိမိ၏ သမီးသည္ အိမ္ေရွ႔စံမင္းသားျဖစ္သည့္ ဆင္ျဖဴ ရွင္သား စဥ့္ကူးမင္းသားႏွင့္ လက္ဆက္ထားေသာေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ဆင္ျဖဴ ရွင္ ညီေတာ္ အျမင့္မင္းသားသည္ ဆင္ျဖဴ ရွင္ျပီးလွ်င္ နန္းတက္ရမည့္သူ ျဖစ္သည္။ သုိ႔ေသာ္ ဆင္ျဖဴ ရွင္မွ အေလာင္းဘုရားစကားကို ပယ္ျပီး မိမိသားကို အိမ္ေရွ႔စံေပးထားျခင္းျဖစ္၏။ အင္း၀နန္းေတာ္ကို လည္း ေနာင္ေတာ္ၾကီး ကို လုပ္ၾကံသတ္ျဖတ္ျပီးမွ ယူထားျခင္းျဖစ္သည္။ယုိးဒယားကို တုိက္ေနစဥ္ ဆင္ျဖဴ ေတာ္ နတ္ရြာစံလွ်င္ နန္းေတာ္အတြင္း နန္းလုပြဲ ျဖစ္ေပၚလာႏုိင္ျပီး မိမိမရွိလွ်င္ စဥ့္ကူးမင္သား က်ရူံးႏုိင္ေၾကာင္း ရိပ္မိထား၏။

သုိ႔ေသာ္ ဘုရင္ကို ထုိသုိ႔ ေလွ်ာက္တင္လုိ႔မရေပ။ ဘုရင္ကို ျမန္ျမန္ေသခုိင္း သလုိျဖစ္ျပီး ေသဒဏ္ေပးခံရႏုိင္သည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ မဟာသီဟသူရသည္ အေနေအးေသာ စဥ့္ကူးမင္းသားအတြက္ စစ္သားမ်ား ေပးထားေလ၏။ အင္အား ၁ ေထာင္နီးပါး ရွိေသာ ဘုရင္သစၥာခံ တပ္ဖြဲ႔ကို လွ်ိဴ ႔၀ွက္ဖြဲ႔ေပးခဲ့ျပီးအေရးအေၾကာင္းေပၚလွ်င္ ခုခံ ရန္ စဥ္႔ကူးမင္းသားကို အတန္တန္ နားခ် ရေလ၏။

စဥ္႔ကူးမင္းသား၏ နန္းေတာ္အတြင္းေနစဥ္တြင္ စစ္မက္မလိုလားဟန္ကို မျပေပ၊ ကဗ်ာမ်ား ဖြဲ႔ျခင္း၊ သီခ်င္းဆုိျခင္း၊ အကက ျခင္း မ်ား အစရွိသည့္ အႏုပညာ အလုပ္ကိုသာ စိတ္၀င္တစားျပဳလုပ္၏။ ထုိေၾကာင့္ မင္းသား အသုိင္းအ၀ုိင္းတြင္ ေယာက်ၤားမပီသ သူအျဖစ္ ေနာက္ကြယ္မွ ေျပာခံေနရသူျဖစ္သည္။ မဟာသီဟသူရမွ ထုိမွ်ျဖင့္ စိတ္မခ်ႏုိင္ေသာေၾကာင့္ မိမိ၏ လက္ရုံး တိမ္ၾကားမင္းေခါင္ကို ဘုရင့္သက္ေတာ္ေစာင့္အထိ ရာထူးတုိးေပးခဲ့ျပီး၊ နန္းေတာ္အားလံုးရွိ ရဲမက္မ်ားကို အုပ္ခ်ဴ ပ္ေစျပီး စဥ့္ကူးမင္းသားကို အသက္နဲ႔လဲ ေစာင့္ေရွာက္ရန္ ေျပာဆုိထားခဲ့၏။

ဆင္ျဖဴ ရွင္သည္ ဖ်ားနာခ်ိန္တြင္ နန္းေတာ္တြင္ မေနလုိသျဖင့္ အင္း၀ပုိင္နက္ ထက္ေအာက္ ေရယဥ္နန္းေတာ္ျဖင့္ ဘုရားဖူးထြက္၏။ ၀န္ၾကီး မဟာသီဟသူရ သည္ Taskin မွ သိမ္းပုိက္ထားေသာ ခ်င္းမုိင္ကို ခက္ခက္ခဲခဲ ျပန္လည္ တုိက္ခုိက္သိမ္းယူရသည္။ အမိန္႔မနာခံေသာ ဗိုလ္မ်ားစြာကိုလည္း ေသဒဏ္ေပးရသည္။ ထုိေၾကာင့္ ထုိဗုိလ္ကို သစၥာရွိေသာ တပ္သားမ်ားစြာ ထြက္ေျပးၾက၏။ ထုိသုိ႔ေသာ အခက္အခဲမ်ားထဲမွ ခ်င္းမုိင္ကို ရေအာင္ သိမ္းပုိက္ႏုိင္ခဲ့ေလ၏။

ခ်င္းမုိင္ကို ေအာင္ျမင္ျပီးလွ်င္ ေအာက္ဘက္သုိ႔ ဆက္လုိက္ ခ်ီတက္ျပီး တုိက္ေလသည္။ သုိ႔ေသာ္ Taskin ဘက္မွ အျပင္းအထန္ ခုခံသျဖင့္ ယုိးဒယားခံတပ္မ်ားကို မထုိးေဖာက္ႏုိင္ခဲ့ေပ။ ထုိသုိ႔ အျပင္းအထန္ခုခံေသာ တုိက္ပြဲ တြင္ Taskin ၏ လက္ရုံးျဖစ္သည့္ ဗုိလ္မွဴ း Chakri ( မြန္ ေသြး ပါသူျဖစ္ျပီး ယခု ထုိင္းကို အုပ္ခ်ဴ ပ္ေနေသာ ခ်ကၠရီ မင္းဆက္ ကို ထူေထာင္သူ) ၏ ခုခံမူကို မဟာသီဟသူရမွ သေဘာက်ေလ၏။

အသက္ ၇၀ ေက်ာ္ ရွိေနျပီ ျဖစ္ေသာ ၀န္ၾကီး မဟာသီဟသူရ သည္ ထုိတုိက္ပြဲ ဦးေဆာင္သူ ဗုိလ္မွဴ း Chari ကို စစ္ကိုရပ္ကာေတြ႔ဆံုရန္ အခ်ိန္းအခ်က္ ျပဳ ျပီး လက္ေဆာင္မ်ား ေပးအပ္ကာ စကားမ်ားဆုိၾကေလသည္။ စကားမ်ားထဲမွ ထူးျခားေသာ စကားတခြန္းကို ေျပာခဲ့ေလ၏။ ထုိစကားမွာ" ဗိုလ္မွဴ းလုိ႔သာ ေျပာသာပါ၊ ဥပတိရုပ္မွာ မင္းျဖစ္ထုိက္၏ " ဟူေသာ စကားျဖစ္ေလသည္။

ထုိသုိ႔ ေတြ႔ဆံုရျခင္းမွာ အင္း၀နန္းေတာ္တြင္ မင္းေျပာင္းမင္းလြဲ ျဖစ္ျခင္းေၾကာင့္ျဖစ္သည္။ ဆင္ျဖဴ ရွင္သည္ ကုသမရေသာေရာဂါျဖင့္ AD 1776 ၊ 6 လပုိင္း၊ ၁၀ ရက္ေန႔ ေနျပည္ေတာ္အျပန္ ေရယဥ္နန္းေတာ္ ေပၚတြင္ နတ္ရြာစံေလသည္။ နတ္ရြာစံေသာ္ စဥ့္ကူးမင္းသားသည္ အင္း၀နန္းေတာ္ကို သိမ္းပုိက္ေလ၏။ မဟာသီဟသူရ၏ ေကာင္းမြန္စြာ စီစဥ္ထားမူေၾကာင့္ ေသြးမစြန္းဘဲ စဥ္႔ကူးမင္းသား နန္းသိမ္းႏုိင္ခဲံသည္။ ထုိေနာက္ စဥ္႔ကူးမင္းမွ ၀န္ၾကီး မဟာသီဟသူရကုိ ေနျပည္ေတာ္သုိ႔ အျမန္ျပန္လာရန္ အမိန္႔ေတာ္ထုတ္ျပန္ေလသည္။

၀န္ၾကီး မဟာသီဟသူရလည္း ဗိုလ္မွဴ း Chari ႏွင့္ ေတြ႔ဆံုျပီးေနာက္ ယုိးဒယားမွ ဆုတ္ခြာလာခဲ့ေလသည္။ အင္း၀ နန္းေတာ္ေရာက္လွ်င္ ၀န္ၾကီးခ်ဴ ပ္ရာထူးကို အပ္ႏွင္းခံရေလ၏။ AD 1776၊ 12 လပုိင္း၊ 23 ရက္ေန႔တြင္ စဥ့္ကူးမင္းသည္ အင္း၀တြင္ ရာဇဘိသိတ္ခံကာ ဘုရင္အျဖစ္ နန္းတက္ေလသည္။

Comments

Popular posts from this blog

ကုန္းေဘာင္မင္းဆက္ ကို မ်ိဴ းျဖဳတ္မည့္သူ

မယ္ႏု သည္ အင္း၀တြင္ ေမြးဖြားသူျဖစ္ျပီး ဖခင္မွာ ေထာင္မွဴ းၾကီး ဦးလႊတ္ ျဖစ္၏။ ေမြးခ်င္း ၂ ေယာက္ရွိျပီး အစ္ကိုျဖစ္သူမွာ ေမာင္အုိ ျဖစ္သည္။ မယ္ႏု ငယ္စဥ္က မိသားစု ခရီးထြက္ၾကရာ လမ္းခရီး တခု တြင္ အနားယူ ၾက၏။ မယ္ႏု မွ ထမင္းဟင္းခ်က္ တာ၀န္ယူကာ လူၾကီးမ်ားကို ျပဳစုသည္။ နံနက္လင္းေသာ္ သူ ထမင္းခ်က္သည္ ေနရာတြင္ မူိပြင့္ၾကီး တခု လွပစြာ ေပါက္ေရာက္ေနသျဖင့္ သတင္းျပန္႔ကာ အနီးအနားမွ ရြာသား၊ရြာသူ မ်ား ရင္သပ္ရူေမာစြာ လာေရာက္ ၾကည့္ရူၾကကုန္သည္။

ဆရာေတာ္ ဦးဗုဓ္ ႏွင့္ နန္းမေတာ္ မယ္ႏု

နန္းမေတာ္ မယ္ႏု သည္ ရည္မွန္းခ်က္ အလြန္ၾကီးသူျဖစ္ျပီး အလြန္လည္း ထက္ျမက္သူျဖစ္သည္။ သုိ႔ေသာ္ နန္းမေတာ္ မယ္ႏု သည္ ဒါန အလွဴ မ်ားကုိ ရက္ေရာစြာ လွဴ ဒါန္းေလ့ရွိ၏။ ( တခ်ိဴ ႔ ဆရာမ်ားကမူ ႏုိင္ငံေရး ျပည္သူမ်ား ၏ ေထာက္ခံမူ ကုိ ရခ်င္လုိ႔ လွဴ ဒါန္းမူေတြ လုပ္ေၾကာင္း ေကာက္ခ်က္ခ်ၾက၏။ ) အထူးသျဖင့္ ဆရာေတာ္ ဦးဗုဓ္ ကို ဘၾကီးေတာ္ ႏွင့္ နန္းမေတာ္ မယ္ႏု တုိ႔က နန္းျမိဳ ႔တြင္း အုတ္ေက်ာင္းေတာ္ၾကီး ကို လွဴ ဒါန္းကာ ကုိးကြယ္ထား၏။

မယ္ႏု ႏွင့္ ေမာင္အို အုပ္စု တန္ခုိးထြားျခင္း

ဘၾကီးေတာ္၏ နန္းတက္ပြဲကုိ အနယ္နယ္အရပ္ရပ္မွ ျမိဳ ႔စားမ်ား ၊ ေစာ္ဘြားမ်ား တက္ေရာက္ၾကျပီး လက္ေဆာင္ မ်ားစြာ ဆက္သၾကေလ၏။ သုိ႔ေသာ္ မဏိပူရေစာ္ဘြားမွာမူ တက္ေရာက္ျခင္း မရွိသည့္အျပင္ သံအမတ္ ကုိလည္း လႊတ္ျခင္းမရွိသျဖင့္ ပုန္ကန္သည္ဟု ဘၾကီးေတာ္ မွ ယူဆေလသည္။ ထုိ႔ေၾကာင့္ မဏိပူရ ကုိ စစ္ခင္းရန္ ျပင္ဆင္ေစေလသည္။