ဘုိးေတာ္ဘုရား၏ ပထမဦးဆံုးေသာ စစ္ပြဲ

ဘုိးေတာ္ဘုရားသည္ အင္း၀ေနျပည္ေတာ္ကို မႏွစ္သက္ေပ။ အထူးသျဖင့္ ရန္သူမ်ားက အင္း၀နန္းေတာ္၏ ပံုစံ၊ အေဆာင္ေတာ္မ်ားအေၾကာင္းကို သိေနသည္ဟု ဘုိးေတာ္ဘုရားမွ ယူဆ၏။ ထုိေခတ္က ဘုန္းကံၾကီး သည္ဟု မိမိကုိယ္ကုိ ယူဆေသာ ဘုရင္မ်ားသည္ ျမိဳ ႔သစ္ထူေထာင္ေလ့ရွိ၏။ ဘုိးေတာ္ဘုရားလည္းထုိနည္းတူ ထီးေပါင္းကား အရပ္တြင္ ျမိဳ ႔သစ္တည္ရန္ ေလ့လာေစေလသည္။ ေလ့လာေရးအဖြဲ႔ ကို ဦးေဆာင္သူမွာ ၀န္ၾကီးမဟာစည္သူ ျဖစ္သည္။


မဟာစည္သူ လည္း ေသခ်ာေလ့လာျပီး ေျမေကာင္းျဖစ္ပါသည္ ဟု ဘုရင္ကို ေလွ်ာက္လွ်င္ ေငြတုိက္ေတာ္ မွ ေငြစင္ပိႆ      ာ ၃၀၀၀ ထုတ္ေပးျပီး ပညာရွိမ်ား၊ဗိသုကာမ်ား၊လက္သမား ကို ဘုရင္ကိုယ္တုိင္ေရြးခ်ယ္ျပီး ျမိဳ ႔သစ္တည္ေစေလသည္။ ၀န္ၾကီးမဟာစည္သူ ဦးေဆာင္ျပီး ထီးေပါင္းကားအရပ္တြင္ သစ္ပင္မ်ား ျမက္မ်ားကို စတင္ ရွင္းလင္းၾကေလ၏။

ကုန္းေဘာင္ေခတ္ ပုေရာဟိတ္အမတ္
AD 1782၊ 12 လပုိင္း၊ 30 ရက္ေန႔တြင္ ျမိဳ ႔ေတာ္အုတ္ရုိး၊ က်ံဴ းေတာ္၊ ေရႊနန္းေတာ္၊ ေက်ာင္းေတာ္(မင္းဆရာေက်ာင္း)၊ ေရႊဂူေတာ္(ေစတီေတာ္)၊ ကန္ေတာ္၊ ပိ႗ကတ္တုိက္ေတာ္၊ အစရွိသည္ ၇ ဌာနကို တျပိဳင္နက္ တခ်က္တည္း ေရႊပႏၷက္ ေငြပႏၷက္ စုိက္မွတ္ၾကေလ၏။ ထုိ ပႏၷက္ရုိက္ထားေသာ ၇ ဌာန ကို ၾကီးမွဴ းရန္ အမတ္တဦးစီ၊ ပညာရွိ၊ ဗိသုကာ၊ လက္သမား မ်ားျဖင့္ အသီးသီးဖြဲ႔ျပီးေနာက္ AD 1783၊ 1 လပုိင္း၊ 14 ရက္ေန႔ တြင္ တခ်ိန္တည္း ေဆာက္လုပ္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားကိုစတင္ လုပ္ကုိင္ရေလသည္။

ျမိဳ ႔ေတာ္တြင္ တံခါးေပါင္း ၁၂ ခု ထားရွိေလ၏။ ထုိသုိ႔ ေဆာက္လုပ္ၾကရာ ၅ လပုိင္းတြင္ အဓိကေနရာအားလံုး ျပီးလုနီးပါး ျဖစ္ေလ၏။ ထုိ႔ေၾကာင့္ အင္း၀ေရႊျမိဳ ႔ေတာ္ရွိ ျပည္သူမ်ားကို ျမိဳ ႔သစ္သုိ႔ ေျပာင္းလုိသူမ်ားကို စာရင္းေကာက္ခံၾကေလသည္။ အရင္ဦးစြာစာရင္းေပးသူမ်ားသည္ ေျမေကာင္းေနရာေကာင္း ရၾကျပီး၊ ဘုရင္မွ ေမတၱာေတာ္ျဖင့္ ေျမေနရာ အလကားခ်ီးျမင့္ေၾကာင္း အမိန္႔ေတာ္ ျပန္၏။

ထုိလ ၁၂ ရက္ေန႔တြင္ ဆရာေတာ္ၾကီးေလးပါးတုိ႔ ၾကပ္မတ္ျပီး ပိ႗ကတ္ေတာ္ကို အင္း၀ေရႊျမိဳ ႔ေတာ္မွ အမရပူရေရႊျမိဳ ႔ေတာ္ကို ဘုိးေတာ္ဘုရား၏ ေရႊေဖာင္ေတာ္တြင္ တင္ေဆာင္ျပီး အခမ္းအနားျဖင့္ ပင့္ေဆာင္ေလ၏။ ထုိေနာက္ ဘုိးေတာ္ဘုရားသည္ ၁၃ ရက္ေန႔တြင္ မဟာသၾကၤန္ေခၚ၏။(ဘုရင္ေရခ်ိဴ းမဂၤလာျပဳ ျခင္းျဖစ္သည္)

 ေဂါတမျမတ္စြာဘုရားရွင္ ဓါတ္ေတာ္ပင့္ေဆာင္ပံု ကို ေဖာ္က်ဴ းထားေသာ ကုန္းေဘာင္ေခတ္ ပန္းခ်ီ (ထုိေခတ္က အခမ္းအနား အျပင္အဆင္၊ အ၀တ္အစားမ်ား အတုိင္း ဆြဲထားသျဖင့္ ေလ့လာႏုိင္ေစရန္)
၁၆ ရက္ေန႔တြင္ မိဖုရားေခါင္ၾကီးႏွင့္အတူ ေရႊေ၀ါေတာ္စီးျပီး ျမိဳ ႔ေတာ္ကို လက္ယာရစ္လွည့္ျပီး ျမိဳ ႔ေရွ႔တံခါး ဦးႏွိမ္တံခါးမွ ၀င္ကာ နန္းေတာ္သုိ႔ ၾကြေလ၏။ ေနာက္တေန႔ ၁၇ ရက္ေန႔တြင္ မိဖုရားေခါင္ၾကီးႏွင့္အတူ ေရႊေ၀ါေတာ္စီးျပီး ေရႊနန္းေတာ္ကို လက္ယာရစ္ကာ နန္းသိမ္းမဂၤလာျပဳေလ၏။

၂၃ ရက္ေန႔တြင္ ထီးေဆာင္းမဂၤလာ မဟာဥကသၤဖြင့္ကာ သိရီပ၀ရ၀ိဇယာနႏၱ ယသႀတိ ဘ၀နာဒိတ်ာဓိပတိ ပ႑ိတ မဟာဓမၼ ရာဇာဓိရာဇာ  ဘြဲ႔ေတာ္ ကုိ ခံယူေလသည္။ မိမိိ၏ မိဖုရား၊ သမီးေတာ္၊သားေတာ္၊ ညီေတာ္ ႏွင့္ ၀န္ၾကီးမ်ားကို ဘြဲ႔အမည္မ်ား ေပးေတာ္မူ၏။

၂၆ ရက္ေန႔တြင္မူ လႊတ္ေတာ္ကို အခမ္းအနားျဖင့္ စည္ေတာ္တီးကာ တက္ေတာ္မူျပီး အစည္းအေ၀း စေတာ္မူေလသည္။ AD 1783၊ 7 လပုိင္း၊ 10 ရက္ေန႔လႊတ္ေတာ္အစည္းအေ၀းတြင္ မိမိ၏ သားေတာ္အၾကီး
ေရႊေတာင္ျမိဳ ႔စား ႏွင့္ ေတာင္တြင္းၾကီးျမိဳ ႔စား သမီးေတာ္တုိ႔ကို လက္ဆက္ေပးျပီး သားေတာ္အားလည္း အိမ္ေရွ႔အရာ အပ္ႏွင္းေလ၏။

ဘုိးေတာ္ဘုရားသည္ အမရပူရျမိဳ ႔ေတာ္ ကို တည္ျပီးေနာက္ မိမိ၏ ႏုိင္ငံေတာ္အတြင္း ရွိ လူမ်ိဴ း၊ ျမိဳ ႔ရြာအေရအတြက္၊ ႏုိင္ငံနယ္နိမိတ္၊ အစရွိသည္တုိ႔ကို အတိအက် သိလုိသျဖင့္ AD 1783၊ 12 ရက္ေန႔၊  1လပုိင္း နံနက္လႊတ္ေတာ္ အစည္းအေ၀းတြင္ မိမိအာဏာျပန္႔ရာ ေဒသအားလံုး သန္းေခါင္စာရင္း ေကာက္ခုိင္းေလ၏။ (ထုိစာရင္းေကာက္ခ်ိန္တြင္ ရခုိင္ကို စစ္မခ်ီတက္ရေသးေပ။)

ကုန္းေဘာင္ေခတ္ဘုရင့္ ျမင္းခင္းသဘင္

AD 1784 ၊ 6 လပုိင္း၊ ၆ ရက္ တြင္ အမရပူန ႏွင့္မနီးမေ၀းေသာ ျမိဳ ႔သစ္ေတာ အမည္ရွိေသာ ရြာအနီးအနား တြင္ ဆင္ျဖဴ ေတြ႔ေၾကာင္း ရြာစားမွ ေနျပည္ေတာ္ကို သတင္းပုိ႔ေလ၏။ ထုိဆင္ျဖဴ သတင္းရေသာ္ ဘုိးေတာ္ဘုရားသည္ အလြန္ေပ်ာ္ျပီး အခမ္းအနားျဖင့္ သြားေရာက္ကာ ဖမ္းဆီးေစေလသည္။ ထုိေနာက္ ဆင္ျဖဴ ရွင္ ဘြဲ႔ခံယူေလ၏။ ဆင္ျဖဴ ကို ဥေပၚေျပာင္မြန္ ဘြဲ႔ ခ်ီးျမင့္ေလ၏။

ဘုိးေတာ္ဘုရားသည္ ဆင္ျဖဴ ေတာ္ ရေသာ္ မိမိကုိယ္ကို ပုိမိုျပီး ဂုဏ္ယူေလ၏။ တေန႔ ဘုိးေတာ္ဘုရား သည္ မိမိ တုိင္းႏုိင္ငံေျမပံုကိုၾကည့္ရူရာ ရခုိင္ကို သိမ္းယူရန္ အၾကံေပၚလာေလ၏။ ထုိအၾကံအတုိင္း ၁၀ လပုိင္း တြင္ လႊတ္ေတာ္အစည္းအေ၀းက်င္းပေနစဥ္ ရခုိင္ကို သိမ္းပုိက္လုိေၾကာင္း စတင္ ေျပာဆုိေလေတာ့၏။ မွဴ းမတ္တုိ႔လည္း ဘုိးေတာ္ဘုရား အေၾကာင္းသိသျဖင့္ ႏုိင္ေအာင္ တုိက္ရန္သာ အာရုံစုိက္ရေလသည္။

လႊတ္ေတာ္တြင္ စစ္တုိက္ရန္ ဗ်ဴ ဟာမ်ားကို ခ်ျပၾကရေလ၏။ ဘုရင္ကုိယ္တုိင္ စိတ္၀င္တစား နားေထာင္ ေလသည္။ အမတ္ၾကီး ဦးေပၚဦး မွာေတာ့ စစ္ကို မၾကိဳက္သျဖင့္ မည္သုိ႔မွ် မေလွ်ာက္ေပ။ မွဴ းမတ္မ်ား ႏွင့္ ေဆြးေႏြး ျပီးေသာ္ ဘုိးေတာ္ဘုရားသည္ သေဘာေတာ္က်ကာ မိမိ၏ သားေတာ္အိမ္ေရွ႔မင္းသား ေရႊေတာင္ျမိဳ ႔စား ကို စစ္ေသနာပတိခ်ဴ ပ္ခန္႔ကာ ရခုိင္သုိ႔ စစ္ခ်ီရန္ တာ၀န္ေပးေလေတာ့သည္။

ထုိေၾကာင့္ 1784 ေအာက္တုိဘာလ ၁၆ ရက္ေန႔တြင္ ရခုိင္ ဓည၀တီျပည္ၾကီးကို သိမ္းယူရန္ အမရပူရေရႊျမိဳ ႔ေတာ္မွ တပ္ေတာ္ထြက္ေလသည္။ တပ္ေပါင္းစု ၁  မွာ

ဗုိလ္မွဴ း စကၠေက်ာ္ေခါင္ ဦးေဆာင္ေသာ တပ္စု၊
ဗုိလ္မွဴ း ေသနရာဇ တပ္စု
ဗုိလ္မွဴ း ေရႊေတာင္ေဇယေနာ္ရထာ တပ္စု၊
ဗုိလ္မွဴ း ေနမ်ိဴ းေရႊေတာင္စည္သူ တပ္စု၊
ဗုိလ္မွဴ း သီဟပေတာ့ တပ္စု၊
သားေတာ္ သတုိးမင္းေစာမွ တပ္စု တစု ျဖင့္ တပ္စု ၆ စု ခြဲကာ ခ်ီတက္ရေလသည္။

ထုိတပ္ေပါင္း ၆ စု တြင္ အင္အား ၂ ေသာင္းေက်ာ္ ပါ၀င္ျပီး  ၀န္ၾကီး မဟာမင္းလွမင္းေခါင္ မွ တာ၀န္ယူအုပ္ခ်ဴ ပ္ရေလ၏။

တပ္ေပါင္းစု ၂ မွာ

ပ်ံခ်ီေသနေက်ာ္ ဦးေဆာင္ေသာ တပ္စု၊
ေနမ်ိဴ းသီရိစည္သူ တပ္စု၊
ေနမ်ိဴ းသီရိေက်ာ္စြာ တပ္စု၊
ေနမ်ိဴ းသီရိေက်ာ္ေခါင္ တပ္စု၊
မင္းရဲစည္သူ တပ္စု၊
အိမ္ေရွ႔မင္းသား ေရႊေတာင္ျမိဳ ႔စား တပ္စု ျဖင့္ တပ္စု ၆ စု ခြဲကာ ခ်ီတက္ရသည္။

တပ္ေပါင္းစု ၂ တြင္ အင္အားမွာ ၁ ေသာင္းေက်ာ္ ပါ၀င္ျပီး အိမ္ေရွ႔မင္းသား ႏွင့္ စစ္ကဲမွဴ း ေနမ်ိဴ းေက်ာ္ထင္စည္သူ မွ ပူးတြဲ အုပ္ခ်ဴ ပ္ရေလ၏။

အမရပူရမွ ခ်ီတက္ေသာ တပ္မစုစုေပါင္း အင္အားမွာ တုိက္ဆင္ ၃၃၀၊ ျမင္း ၃၃၀၊ စစ္သည္ ၃၃၀၀၀ အေရအတြက္ အတိအက် ျဖင့္ ခ်ီတက္ရေလသည္။ ထုိအေရအတြက္သည္ နန္းတြင္း ပေရာဟိတ္မ်ားမွ စစ္ေအာင္ႏုိင္ရန္ အခါေတာ္ ေပးအပ္ေသာ အေရအတြက္ ျဖစ္ေလသည္။ ရခုိင္ျပည္ သိမ္းပိုက္ပြဲသည္ ဘုိးေတာ္ဘုရား နန္းတက္ျပီးေနာက္ ပထမဆံုးေသာ က်ဴ းေက်ာ္တုိက္ပြဲ ျဖစ္ေလသည္။

Share:

No comments:

Post a Comment